Brzoza, Betula verrucosa

Inne nazwy: Gemeine Birke, Hangebirke, Sandbirke, Weissbirke (D); Bouleau commun (F); Common birch (GB); Briza belokora (CZ/SK); Betula bianca; Berken (NL); Mesteacan verucos (RO); Abedul (E); Feller nyir (H); Breza (SLO/HR)


Pochodzenie:


Europa, Azja aż do Japonii, Norwegia, Szwecja, Finlandia, Rosja, północna Portugalia, Pireneje wschodnie, brzeg południowych Alp, Serbia.


Obróbka mechaniczna:


Dobra i łatwa wszystkimi rodzajami narzędzi (zarówno ręczna, jak i maszynowa); drewno trudno łupliwe; dobrze poddaje się obróbce toczeniem, skrawaniem płaskim i obwodowym, optymalna szybkość skrawania 28... 33 m/s, bardzo dobra łatwość łuszczenia na fornir.


Suszenie:


dobre; wykazuje jednak znaczne skłonności do pękania i paczenia, dlatego proces suszenia należy przeprowadzać ostrożnie i powoli.


Sklejanie:


dobre,zróżnicowaną zdolność na sklejanie przy zastosowaniu klejów na bazie żywic mocznikowych i fenolowych należy odnieść do zmieniającej się zawartości substancji tłuszczowych, które podczas procesu suszenia migrują w kierunku powierzchni. przy oklejaniu forniru mogą wystąpić trudności sklejania.


Obróbka powierzchniowa :


bardzo dobra; powierzchnie strugane są bardzo gładkie, mają piękny połysk, dają się dobrze bejcować,polerować i lakierować; przy stosowaniu lakierów poliestrowych mogą występować uszkodzenia powierzchni lakierowanych.


Inne: nieodpowiednie parowanie prowadzi do powstania żółtych i czerwonych przebarwień; drewno odporne na kwasy; drewno czasem biologicznie aktywne - możliwość wystąpienia zapaleń skóry (Dermatitis):niekiedy następuje zasinienie wskutek korozji metali.


Właściwości fizyczne:


Ciężar właściwy:

  • suchy 460...610...800 kg/m3
  • 12-15% 510...650...830 kg/m3
  • mokry 800...850...900 kg/m3
  • Skurcze

Skurcze:

  • wzdłużny 0,6 %
  • promieniowy 5,3 %
  • styczny 7,8 %
  • objętościowy 13,7-14,2 %
  • przy zmianie wilgotności drewna o 1%-0,23 % objętości

Właściwości mechaniczne:

  • Wytrzymałość na ściskanie 38...51...100 N/mm2
  • Wytrzymałość na zginanie 76...147...155 N/mm2
  • Twardość (HB ll) około 48 N/mm2
  • Twardość (HJ ll) 37...59...63 N/mm2
  • Twardość (HB+) 22...49 N/mm2
  • Twardość (HJ+) około 56 N/mm2

Zastosowanie:

Drewno na fornir, okleinę, sklejkę, meble, deski i parkiet, specjalne drewno na płyty wiórowe i pilśniowe, sprzęt sportowy, skrzynie, cewki, czopy, kołki, trzonki, do toczenia i rzeźbienia, na drewniane instrumenty dęte, obręcze, opakowania.


Wady drewna:

krzywizny, niecylindryczność, względna ciemna twardziel (tzw. "fałszywa twardziel"), plamki rdzeniowe, przebarwienia oksydacyjne, pęknięcia mrozowe, zgnilizna, przebarwienia spowodowane zaatakowaniem przez grzyby, chodniki owadzie. Twardość niewielka; drewno podatne na zaatakowanie przez grzyby i owady, bardzo szybko zaparza się, nie jest odporne na warunki atmosferyczne.


Wskazówki:

zaleca się ścinkę zimową, korowanie grube, przetarcie"na ostro" wraz z korą, zraszanie lub składowanie wodne. Tarcicę układać w stosy przewiewnie, stosując cienkie przekładki, chronić przed bezpośrednim działaniem słońca, zastosować ochronę czół. Drewno brzozy pozwala się uplastyczniaći zagęszczać w różnym stopniu w próbach ciśnieniowych z zastosowaniem amoniaku oraz daje się modyfikować przy udziale żywic syntetycznych.


Różne:

Od dawna gałązki brzozowe są elementem obowiązującym przy ozdabianiu ołtarzy na Zielone Świątki i Boże Ciało. Jest to od wieków drzewo radości. Istnieje stara tradycja z okresu wczesnochrześcijańskiego, aby godnie powitać Ducha Świętego zstępującego z niebios do domostw. Pożytki z brzozy są starannie przechowywane z pokolenia na pokolenie. I tak liście brzozy wykorzystywane bywają w medycynie. Sok brzozy uważano za lek i przykładano do rany. Korę brzozową stosuje się w garbarstwie. Gładka biała kora brzozowa zwana "brzostą" służy do wyrobu dziegciu, zielonkawej, opalizującej substancji otrzymywanej podczas suchej destylacji - słynnego na cały świat polskiego wyrobu. Sok brzozowy zwany "oskołą" używany jest w krajach północnych do wyrobu piwa, octu, musującego wina oraz syropu.